Samanyolu Ekspresi

Görsel Telif ; skatelescope.org Bu yazı ilk olarak Academy Garden Dergisi'nde yayınlanmıştır. KARADELİK NEDİR? Kendi çekim kuvvetlerinin oldukça büyük olması sebebiyle evrenin geri kalanından ayrılan uzayzaman bölgesidir. Çekim alanı her türlü maddesel oluşumun ve ışınımın kendisinden kaçmasına izin vermeyecek derecede güçlü olan, kütlesi büyük bir kozmik cisimdir. İlk başta karmaşık olarak görünen karadelikler sanıldığından daha basittir. Güçlü çekimleri, akıl almaz yoğunlukları ve fiziksel kuralların altüst olduğu bir cisim olması tüm ilginin üzerine çekilmesine yetecektir. Karadelik kavramı ilk defa John Michell tarafından ortaya atılmıştır. Tüm zamanların en büyük tanınmamış bilim adamlarından birisi olan, İngiliz din adamı ve filozof Michell aynı zamanda astronomi, jeoloji, optik ve yerçekimi dahil olmak üzere geniş bir alanda araştırmalara sahiptir. Karadeliklerin varlığını ortaya atan ve çift yıldızların karşılıklı çekim bir ürünü olduğunu kabul ederek kozmo...

Nerede okuduğumu anımsayamadım, bir fizikçi şöyle demişti; HR diyagramı astronomlar tarafından fizikçiler astronomiden pek anlamasan diye oluşturulmuş olabilir. Şaka bir yana Hertzsprıng - Russel diyagramı yıldızların evrimininden iç yapılarına kadar çok farklı konularda bilgi içerir. Bu sebepten ilk not H-R Diyagramı na dair. Ejnar Hertzsprung ve Henri Russell'a saygıyla Yıldızların çoğu anakol da toplanmıştır. Anakoldaki yıldızlar ''Hidrosatatik dengededir.'' Yıldızların kütlesi yıldız evriminde en önemli niceliktir ve genellikle yıldızlar 1/10 Mgüneş  ile 10 Mgüneş aralığındadır.  H-R Diyagramı bize ne söyler? Eğer bir H-R diyagramını doğru okuyabilirsek bir yıldızın, Etkin Sıcaklığını , Renk ölçeğini • Tayf Türünü • Işınım sınıfını • Toplam ışınım gücünü • Mutlak parlaklığını • Yüzey çekim ivmesini • Uzaklığını • Kütlesini • Yarıçapını (Süperdev mi?, dev mi?, cüce mi?, beyaz cüce mi? olduğunu bir başka deyişle) • Yaşını • Kabaca kimyas...