Samanyolu Ekspresi

fotoğraf  Halil Bağış Bu kez basit bir spektrometre (tayfçeker) yapacağız. Beyaz ışığın göründüğünden ibaret olmadığını biliyoruz ve beyaz ışığın renklere ayrıldığını biliyoruz. Astronomide kullanılan spektrometre ile yıldız ışıkları da bu cihazlardan geçirilip inceleniyor. Yıldızlar hakkında birçok önemli bilgiye bu şekilde ulaşabiliyoruz. Astronominin Spektroskopi dalı bu konuyla ilgileniyor ve oldukça önemli bir alan gökbilim için.  Gerekli Malzemeler Maket bıçağı, boş CD'ler, spektrum taslağı A4 çıktısı (PDF Belgesi aşağıdadır), makas,yapıştırıcı. Boş CD'lerin üzerinde yapışık olan renkli bant, maket bıçağı yardımıyla kenarlarından kesilir ve olabildiğince CD'yi çizmeyecek şekilde çıkartılır. Sadece CD'nin şeffaf kısmı kalmalı. Ardından makas veya bıçak yardımıyla CD başparmağı büyüklüğünde kareler halinde kesilmeli. Her spektrum için bir parça kullanılacak. Ardından A4 çıktı makasla kesilir, katlanır belirtilen yerlerden. Kare biçi...

Nerede okuduğumu anımsayamadım, bir fizikçi şöyle demişti; HR diyagramı astronomlar tarafından fizikçiler astronomiden pek anlamasan diye oluşturulmuş olabilir. Şaka bir yana Hertzsprıng - Russel diyagramı yıldızların evrimininden iç yapılarına kadar çok farklı konularda bilgi içerir. Bu sebepten ilk not H-R Diyagramı na dair. Ejnar Hertzsprung ve Henri Russell'a saygıyla Yıldızların çoğu anakol da toplanmıştır. Anakoldaki yıldızlar ''Hidrosatatik dengededir.'' Yıldızların kütlesi yıldız evriminde en önemli niceliktir ve genellikle yıldızlar 1/10 Mgüneş  ile 10 Mgüneş aralığındadır.  H-R Diyagramı bize ne söyler? Eğer bir H-R diyagramını doğru okuyabilirsek bir yıldızın, Etkin Sıcaklığını , Renk ölçeğini • Tayf Türünü • Işınım sınıfını • Toplam ışınım gücünü • Mutlak parlaklığını • Yüzey çekim ivmesini • Uzaklığını • Kütlesini • Yarıçapını (Süperdev mi?, dev mi?, cüce mi?, beyaz cüce mi? olduğunu bir başka deyişle) • Yaşını • Kabaca kimyas...